Głuchołazy z nowym mostem. 365 mln zł dla miasta, 11 mld na pomoc powodziową
Rekordowa pomoc po powodzi – 11 miliardów złotych
Powódź, która we wrześniu 2024 roku dotknęła południowe województwa Polski, pozostawiła po sobie ogromne straty. W Głuchołazach, jednym z najbardziej poszkodowanych miast, woda zniszczyła kluczową przeprawę łączącą dwie części miejscowości. Władze państwowe zdecydowały się na bezprecedensową skalę wsparcia – łącznie przeznaczono 11 miliardów złotych na walkę ze skutkami żywiołu. To największa kwota w historii polskiego rządu przeznaczona na pomoc po klęsce żywiołowej. Z tej puli aż 365 milionów złotych trafiło bezpośrednio do Głuchołaz, co – jak podkreślał premier Donald Tusk – miało pomóc zarówno w doraźnej odbudowie, jak i w długoterminowej modernizacji miasta.
Premier podczas uroczystości otwarcia nowego mostu przypomniał, że decyzje o pomocy zapadały właśnie w Głuchołazach, bo tu wyraźnie widać było, że bez masywnego wsparcia państwa mieszkańcy i samorząd nie mieliby szans poradzić sobie samodzielnie. W całym kraju wsparcie państwa objęło prawie 30 różnych instrumentów – od dotacji na infrastrukturę po zasiłki bezpośrednie. Ponad 1 miliard złotych z tej kwoty trafił w formie bezpośrednich wypłat do 62 tysięcy rodzin. Działania te – jak zapewnił szef rządu – nie kończą się na otwarciu mostu, a pomoc będzie kontynuowana tak długo, aż szkody zostaną w pełni usunięte.
„Walka o most – wtedy przegrana, bo woda okazała się silniejsza – ale też dramat setek mieszkańców – to wszystko kazało nam jeszcze poważniej podejść do kwestii pomocy dla terenów popowodziowych.”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Nowa przeprawa – odporna na ekstremalne wody
Nowy most w Głuchołazach to nie tylko odtworzenie zniszczonej infrastruktury, ale jej modernizacja z myślą o przyszłości. Obiekt został zaprojektowany tak, by był znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne niż stara konstrukcja, zwana potocznie „mostem Andrzeja”. Różnica w poziomie wynosi niemal metr – nowe przęsło położone jest wyżej, a jego oba końce opierają się na masywnych przyczółkach, które przenoszą ciężar na podłoże za umocnieniem wałów koryta rzeki. Dzięki temu ewentualna przyszła powódź ma mniejsze szanse na ponowne zniszczenie przeprawy. Koszt budowy mostu oraz całej towarzyszącej infrastruktury technicznej wyniósł 65 milionów złotych.
Warto podkreślić, że tuż po powodzi, dzięki zaangażowaniu Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych oraz wojska, w bardzo krótkim czasie powstał most tymczasowy, który zapewnił ciągłość komunikacyjną. Teraz, po kilku miesiącach, oddano do użytku stałą przeprawę, która – jak podkreślał minister infrastruktury Dariusz Klimczak – nie tylko usprawni codzienne podróże mieszkańców i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo i stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego oraz turystycznego regionu. Minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński dodał, że nowy most jest przykładem „odbudowy plus” – nowoczesnej, przygotowanej na wyzwania klimatyczne.
„Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu.”
Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury
Perspektywa Zawiercia – wnioski z odbudowy Głuchołaz
Choć Zawiercie nie leży w bezpośredniej strefie zagrożenia powodzią, to jednak podobne katastrofy mogą dotknąć każdy region. Odbudowa Głuchołaz pokazuje, jak ważne jest szybkie uruchomienie mechanizmów pomocowych i współpraca między administracją centralną, wojskiem a samorządami. Dla mieszkańców Zawiercia i okolic istotną lekcją jest to, że rząd jest w stanie w krótkim czasie zmobilizować miliardy złotych na usuwanie skutków żywiołu. Ponadto inwestycje w infrastrukturę – mosty, wały, systemy odwadniające – to coś, co powinno być priorytetem także w naszym województwie śląskim, gdzie lokalne rzeki (jak Warta czy Czarna Przemsza) potrafią wystąpić z brzegów po ulewach.
W Głuchołazach na tym nie koniec – w planach jest jeszcze remont mostu Świętego Wojciecha oraz prace na terenach rekreacyjnych i w kompleksie sportowym, których łączny budżet wynosi prawie 50 milionów złotych. Dla Zawiercia analogiczne działania mogłyby oznaczać modernizację lokalnych przepraw, poprawę bezpieczeństwa przeciwpowodziowego nad Wartą oraz rozwój infrastruktury rekreacyjnej, która przyciąga turystów i podnosi jakość życia mieszkańców. Jak podkreślał minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak: „Takie miejscowości jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa”. Te słowa są aktualne również dla Zawiercia.
„Takie miejscowości jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa.”
Tomasz Siemoniak, Minister Koordynator Służb Specjalnych
Historyczne wsparcie dla poszkodowanych
Rządowa pomoc nie ograniczyła się wyłącznie do Głuchołaz. Oprócz tej miejscowości środki popłynęły m.in. do Lądka Zdroju, Stronia Śląskiego czy Barda. Łączna kwota 11 miliardów złotych to rekord, ale warto zwrócić uwagę, że ponad 6 miliardów złotych z tej sumy pochodzi z Funduszy Europejskich, co pokazuje, jak ważne jest korzystanie z dostępnych źródeł finansowania. System wsparcia objął zarówno odbudowę infrastruktury, jak i bezpośrednią pomoc dla rodzin – 62 tysiące gospodarstw domowych otrzymało zasiłki o łącznej wartości przekraczającej 1 miliard złotych. To pokazuje, że państwo stanęło na wysokości zadania.
Nowy most w Głuchołazach jest symbolem tej pomocy – nie tylko przywrócił ciągłość drogi krajowej nr 40, ale też stał się dowodem na to, że nawet po największej tragedii można odbudować więcej i lepiej. Premier Tusk zapowiedział, że rząd nie kończy pomocy: „Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy.”
Poniżej zestawienie najważniejszych liczb związanych z odbudową i wsparciem powodziowym:
- 365 mln zł – łączna pomoc dla Głuchołaz (doraźna + inwestycje)
- 11 mld zł – całkowity budżet rządowy na walkę ze skutkami powodzi
- 65 mln zł – koszt budowy nowego mostu wraz z infrastrukturą
- 62 tys. rodzin otrzymało zasiłki bezpośrednie o wartości ponad 1 mld zł
- 30 różnych instrumentów pomocowych wdrożonych przez państwo
- 6 mld zł pochodzi z Funduszy Europejskich
- Planowane dalsze inwestycje w Głuchołazach: 50 mln zł (remont mostu Św. Wojciecha, tereny rekreacyjne, kompleks sportowy)
Most w Głuchołazach to już przeszłość – teraz mieszkańcy mogą cieszyć się bezpieczną, nowoczesną przeprawą. Dla reszty kraju to dowód, że skuteczna pomoc państwa jest możliwa, a odbudowa po katastrofie może stać się impulsem do modernizacji. Zawiercie i inne miasta powinny patrzeć na ten przykład z uwagą – bo inwestycje w bezpieczeństwo i infrastrukturę to najlepsza inwestycja w przyszłość.